राघवेंद्र मठ मंत्रालय येथील श्री षोडश बाहू नरसिम्हदेव मूर्ति।(मराठीत)

अगस्तै  नमः।कृन्वंतो विश्वम् आर्यम।।

राघवेंद्र मठ मंत्रालय येथील श्री षोडश बाहू नरसिम्हदेव मूर्ति।

'$#¡v@π√∆¥'dr $@π√∆¥ 

drsanjayhonkalse@gmail.com

drsanjayhonkalse.blogspot.com

             ।।शिवसंकल्पमस्तु।।

 वैशाख शु षष्ठी पासून नरसिंह नवरात सुरु होतात .नरसिंह भगवान हे कृत युगीन अवतार असून  हिरण्य कश्यपू पुत्र भक्त  प्रल्हाद  यांची पित्याच्या राक्षसी अतिरेकपासून सुटका करण्यासाठी प्रकट झाले .तेंव्हापासून दत्त संप्रदाय बरोबरच नरसिंह संप्रदाय सुरु झाला व आज सर्वत्र अनेक जण हा संप्रदायाची उपासना करतात . विशेषतःरामनुज प्रणित विशिष्ट  द्वैत संप्रदाय व माधव चार्य यांच्या  अद्वैत संप्रदायात  नरसिंह संप्रदाय उपासना प्रचलित आहे .पण द्वैत संप्रदाय पण नरसिंह उपासना करते .आदी शंकराचार्य हे नरसिंह उपासक होते व बगगवं नारसिंहांची कृपेने कर्दळीवनात असताना नरसिंह भगवंतांनी शकराचार्यांची राक्षसा कडून बळी जाण्यापासून सुटका केली होती( काही जण आश्चर्यानं ऐवजी शंकर व कर्दळीवनाऐवजी  श्री शैलम समजतात)  या मुळे शंकराचार्य  यांनी करावलंबन स्तोत्र ,श्री नरसिंह भागवंसंताच्या स्तुतीपर लिहले ,जे अत्यंत उपयुक्त शक्ती स्रोत व पिडानिवारक आहे.

असो अशा या नरसिंह भगवंताची देऊळ भारतभर व पाकिस्तान येथे आहेत(त्यावरही टिप्पणि जमेल तिथे सद्गुरू करून घेतलीच)

असो ,सध्या social मीडियावर मंत्रालय येथील षोडशबाहू नरसिंह मूर्ती बद्दल 

चर्चेने जोर धरलाय .

काहींचता मते हि एकमेव मूर्ती आहे ,पण असे नाहीये अशीच शालिग्रामची सुंदर व स्वयंभू व मोठी मूर्ती महाराष्ट्रात सांगली मध्ये कोळे नर्सिंगपूर येथे कृष्णातीरी आहे .

मंत्रालय आंध्र प्रदेश (कर्नाटक सीमा) हि राघवेंद्र स्वामींच्या पूजनात होती व तिचे वर्षांतून दोनदा सार्वत्रिक पूजन तेथील मठाधिपती करतात.

या मूर्तीचा इतिहास मात्र प्रचुर नाही .पण आपण तो येथे पाहुयात:

हि मूर्ती आचार्य माधव यांच्या संप्रदायातील प्रख्यात तपस्वी श्री विभेन्द्र तीर्थ यांना प्राप्त झाली.

 श्री विभूेंद्र तीर्थ ,आचार्य माधवाच्या परंपरेतील एक प्रख्यात तपस्वी, द्वैताचा प्रसार करण्यामागे अत्यंत समर्पित व प्रख्यात आणि वैश्विक सन्माननीय पंडित होते.  त्यांनी आचार्य माधव, श्री जयतीर्थ यांचे ज्ञान-सुधा आणि इतर महान कामांच्या सर्वमूल कृतीत प्रभुत्व मिळवले.  श्री श्री लक्ष्मीनारायण मुनी, ज्यांना श्री श्रीपादराजा या नावाने अधिक ओळखले जाते, त्यांनी त्यांच्या अंतर्गत अभ्यास केला.  आचार्य माधव यांच्याशी निष्ठा असल्यामुळे तो वेगवेगळ्या मठांमध्ये आणि पाठशाळांशी जोडला गेले आणि प्रत्येकजणाने त्याला चांगला आदर दिला.  त्यांचे गुरू आणि पूर्ववर्ती श्री रामचंद्र तीर्थ होते.

 

 भगवान विभेंद्रतीर्थ भगवान नरसिंहाचे भक्त असल्याने अनेक वर्षे अहोबिलामध्ये परमेश्वराची उपासना करत राहिले.  एके दिवशी, जेव्हा ते भवनाशिनी नदीत सकाळचे विधी करीत होते, तेव्हा त्याला नरसिंहची एक भव्य आणि अत्यंत दुर्मिळ प्रतिमा सापडली, ज्याचे हाती 16 शस्त्र घेतले होते,त्यांना पूर्वी स्वप्नात मूर्तीबद्दल सूचित केले  गेले होते.   विग्रह खूप विस्मयकारक आणि मोहक आहे.  भगवान चौदा हातात वेगवेगळी शस्त्रे धरत आहेत आणि दुसर्‍या दोन हातात त्याने हिरण्यकशिपु राक्षसाच्या मांडीवर पडून आपले आतडे बाहेर काढत आहे.  नरसिंहच्या चेहेर्‍यावरील रागाची तीव्रता हिरण्यकशिपुच्या चेहऱ्यावर असलेल्या भयानक दहशतीशी जुळत आहे कारण तो मृत्यूला सामोरे जायला तयार आहे.  चिन्हात दाखविलेल्या छान परंतु महान छटा खरोखरच उत्कृष्ट आहे.  श्री विभूेंद्र तीर्थाने शेवटच्या दिवसांपर्यंत या चिन्हाची पूजा केली आणि विधिपूर्वक ते त्यांचे शिष्य श्री जीतामित्र तीर्थ यांच्याकडे सुपूर्द केले व ताम्रपर्णी नदीच्या काठावर, तामिळनाडूमधील तिरुनेलवेलीतील वृन्दावनात समाधिस्त झाले.

 जित मित्रतीर्थांमार्फत हि मूर्ती  मंत्रालय मठा कडे गेली .

 तेव्हापासून श्री राघवेंद्रतीर्थस्वामीसह मठाच्या सर्व पोन्टींनी चिन्हाची पूजा केली.  कित्येक दशकांनंतर, श्री भुवनेंद्र तीर्थ, मठाचे विवेकी, श्रीगुरु आई वेंकटारामाचार्य नावाचे एक अतिशय पुण्यवान व्यक्ति होते.  श्री व्यास तत्वज्ञानाच्या आश्रमाणाने त्यांनी व्यंकटारामाचार्य यांना तपस्वी केले आणि त्याची पूजा करण्यास सांगितले.  श्री व्यास तत्वज्ञानाने मठाचे पोन्टीफ होऊ इच्छित नव्हते, एक साधा आणि अलिप्त जीवन जगणे पसंत केले आणि सामान्य तपस्वी म्हणून विग्रहाची उपासना केली.  काळाच्या ओघात,विग्रह परत मठावर आला आणि सर्व पोन्टिफांनी त्याची पूजा केली.

 मठाच्या इतर सर्व चिन्हांप्रमाणेच, आचार्य माधव यांनी त्यांच्या कार्यातील ‘तंत्र सार संग्रहा’ या सिद्धांतानुसार षोडशा बहू नरसिंह चिन्हाचीही पूजा केली जाते.  त्याने असे म्हटले आहे की मानवी हस्तरेषापेक्षा मोठ्या चिन्हांची विशिष्ट वेळ,न्यास सारख्या धार्मिक विधीसह पूजन करणे आवश्यक आहे.  म्हणूनच श्री मूल राम आणि षोडशा बहू नरसिंह यांच्यासह मठाच्या सर्व प्रमुख चिन्हांना वर्षभरात फक्त एक किंवा दोनदा अभिषेक सहित पूर्ण पूजा केली जाते.  वैशाख शुक्ल चतुर्दशी (वैशाखातील हिंदू चंद्र महिन्याच्या तेजस्वी अर्ध्या चौदाव्या दिवशी) एक विशेष दिवस आहे कारण या दिवशी भगवान नरसिंह अवतार घेतलेले होते.  त्या अनुषंगाने अभिषेकांसह संपूर्ण पूजा अर्चना या दिवशी षोडश-बाहू नरसिंह मूर्तीला केली जाते.

 सर्व तयारी त्रयोदशीवर (अभिषेकाच्या आदल्या दिवशी) पूर्ण केली आहे.  बेंगळुरूसारख्या दुर्गम भागातून अभिषेकसाठी आवश्यक असलेले आवश्यक पदार्थ जसे दूध, दही, तूप, मध, विविध प्रकारची फळं इत्यादी आणण्यासाठी आणि संग्रहित करण्याची व्यवस्था केली जाते.  सुशोभित स्टेजवर एक सुंदर मंडप तयार केला जातो.

 चतुर्दशीला सकाळी दहाच्या सुमारास पीठाधिपती सकाळच्या विधी पूर्ण करतात आणि भगवान नरसिंह यांना अभिषेक करण्यासाठी संकल्प करतात.  षोडष बाहूच्या चिठ्ठ्यामधून तो बाहेर येताच अभिषेक पाहण्यासाठी जमलेल्या भाविकांमधून भक्ती, आश्चर्य आणि उत्कटतेची जबरदस्त लाट उसळते.  श्री विजयेंद्र तीर्थारूंनी रचलेल्या श्री षोडशबाहु नृसिंहस्तकाचा जप ब्राह्मणांच्या संमेलनात होतो.  नंतर वैदिक मंत्रोच्चारणानंतर स्वामीजींनी भगवान नरसिंहांचा अभिषेक विहित पद्धतीने केला.  पुढे ते उदवार्चन करतात आणि खास तयार केलेल्या चंदन पेस्टने चिन्हावर अभिषेक करतात.  हे अभिषेकाचा मुख्य भाग पूर्ण करते.  यानंतर, श्रीगालू मठाच्या इतर चिन्हांना नियमित पूजा करतात.  शेवटी, त्यांनी षोडश-बाहू नरसिम्हा चिन्ह त्याच्या समारंभात औपचारिक पद्धतीने ठेवले.

 स्वामीजी नरसिंह जयंती मठाच्या दिनदर्शिकेनुसार त्या तारखेला जिथे आहेत तिथे पाळतात, परंतु त्यादिवशी त्यांच्या मंत्रालयात असण्याची शक्यता खूप जास्त आहे.  या कार्याशी संबंधित धक्कादायक आणि वैभव, या दुर्मिळ कार्याचा साक्षीदार झाल्यावर भाविकांना मिळालेला आनंद शब्दांत पकडला जाऊ शकत नाही;  ते समजून घेण्यासाठी अनुभवायला हवे.

इदं न मम।

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=4600455396636768&id=100000170606055

"$#¡v@π√¥ ":dr $@π√∆¥