कृष्णसखा उद्धव

 jalaanao Gaalaa raogaalaa AaLa

jalaanaoca caaMgalao Aaraogya saaMBaaLa

-Da^. saMjaya haonakLsao

panaI vao panaI tora rMga kOsaa, jaOsaa imalaalaao lagao jaOsaa

1982 pasaUna javaL javaL 35 vaoLa maI AnaokaMnaa Gao}na ihmaalayaat gaolaao. %yaa %yaa vaoLolaa varIla caar AaoLI satt maaJyaa AMtma-naat ipMgaa Gaalat Asat. karNa toqao kaozohI najar Taklyaasa f@t naVa, Kaoro,, DaoMgar, jaMgala va dOvaI vaatavarNaca AnauBavaayaasa yaoto. maga to kodar-bad`Inaaqa Asaao, gaaomauK, yamanaao~I Asaao, iknnaaOr, kulaU¸ sarahna Asaao¸ cambaa¸ ramapUr Asaao¸ kaiSmar¸ Amarnaaqa¸ phalagaama¸ Kajavaasa Asaao Aqavaa ipzaoragaD¸ naOinatala¸ Almaaora¸ ranaIKot Asaao.

paNaI kdaicat BaUtlaavarIla Asao ekmaokaiWtIya¸ AmaRttulya¸ sava-~ maubalakpNao ]plabQa Asalaolao rsaayana (H₂O)Aaho¸ jao kSaathI ivarGaLto va jyaat [tr bahutok saMyau@to ivarGaLtat. laxaat GaoNyaasaarKI gaaoYT ASaI kI yaa BaUtlaavar 2À3 va maanavaI SarIrathI 70% paNaIca Aaho.

kdaicat yaamauLoca jalaicaik%saa savaa-iQak va savaa-Mt ]pyau@t va saarasaar vaapratIla va A%yaMt p`acaIna icaik%saapwtI Aaho. paNyaacyaa hlakopNaamauLoca paohNao ha A%yaMt ]pyau@t¸ Anaok gauNayau@t vyaayaamaacaa p`kar Aaraogya rxaNaasaazI sava-~ maanyata pavalaolaa Aaho. %yaamauLoca baaLMtpNaacyaa (child delivery) Anaokanaok pwtIt paNyaat kolaolaI baaLMtpNaacaI¸ maUla p`savaNyaacaI pwt savaa-Mt ]pyau@t va s~I va baaLalaa A%yaMt kmaI EamaacaI (less labourous) va kmaI kYTacaI maanalaI jaato va paEcaa%ya doSaaMt %yaacaa vaapr krNyaakDo kla AiQak Aaho.

yaa karNaastva maI maaJyaa sahkarI¸ ima~-maOi~NaIMnaa Gao}na jyaa-jyaa vaoLosa nadIcyaa¸ tlaavaaMcyaa saainnaQyaatIla sqaanaaMnaa¸ pya-Tna sqaLaMnaa BaoTI idlyaa¸ to AmargaMgaa tIravarIla Amarnaaqa Asaao¸ maMdaiknaIcyaa iknaa-yaavarIla kodarnaaqa vaa kailamaz Asaao¸ AlaknaMda pirsaratIla bad`Inaaqa¸ naMdp`yaaga¸ kNa-p`yaaga¸ $d`p`yaaga [. pMcap`yaaga Asaaot vaa gaaomauKatIla ]gamaajavaLIla BaaigarqaI Aqavaa ]<arkaSaIcaI BaaigarqaI Aqavaa dovap`yaaga¸ ?iYakoSa¸ hirWar¸Alaahabaad¸ kaSaI¸ pTnaa vaa klak<yaatIla gaMgaa naahItr puYkr tlaava¸ caËitqa-¸ ba`hm\asaraovar [. Asaao yaa p`%yaok izkaNaI maaJyaabaraobarIla savaa-Mnaa A%yaMt AapulakInao va p`omaacyaa jabardstInao jalaivahar kravayaasa vaava idlaa¸ AgadI A%yaMt gaarzNaa-yaa qaMDItsauwa. jyaaMnaI ivahar naahI kolaa to AgadI AajadoKIla pstavat Aahot.

KrMtr maI jao kahI kolao to jalaicaik%saotIla eka p`karacyaa sauQaarIt va sauyaaogya vaapr kolaa. jalaicaik%saotIla yaa p`karalaa AaQauinak pwtIt Thermo Regulatory Hydrotherapy (TRH) mhNatat. yaat saaMigatlyaap`maaNao AamhI KalaIla gaaoYTI kolyaa.  

                                                                                                                                                 i.   1.     paNyaat qaMD vaa garma¸ vaah%yaa Aqavaa saMqa PaaNyaat sau$vaatIlaa imainaTo ]Bao rahtao. pNa saMqapNao naahI pNa kahItrI halacaala¸ paNyaat caalaNao¸ jaagaIca hatpaya maarNao Aqavaa PaaNyaatca tIna maITrpya-Mt GasarNa va KDo-dgaDaMcaI kaLjaI Gaot caalaNao. yaamauLo Aaplyaa maoMdUtIla hayapaoqaalamasa (Hypothalamus) naavaacyaa AMtga-t vyavasqaa iËyaaSaIla va pUna$jjaIivat haotat. yaa iËyaa ]wRt Jaalyaavar………………

2.     qaMD paNyaat basaUna rahtao. ho saaQaarNapNao kmaIt kmaI paca imainaTo to dha imainaTo krtao. saaQaarNapNao CatIpya-Mt paNyaacaa p`vaah yao[-la evaZo paNyaat basatao. %yaamauLo SarIracyaa CatIKalaIla BaagaatIla r@t p`vaahIt va qaMDÀgaar haoto va Hypothalamus laa iËyaaSaIla krto.     

3.     yaanaMtr pUNa-pNao paNyaat pUNa- SarIr gaLyaapya-Mt Aqavaa Dao@yaasakT paNyaat bauDvaNao hI iËyaa krtao. ik%yaokda paNyaatca jara SarIr ]calaUna¸ ]calatanaa payaacaI maaMDI GaalaUna¸ SarIr paNyaat Kalapya-Mt saaoDUna dot paNyaatca KalaI basatao¸ Svaasa raoKUna va SarIrasa AapaoAap Alagad varpya-Mt yaoto. yaamauLo AgadI dOvaI ]%saah va gaarvaa SarIrat jaaNavatao. Asao AamhI dha to vaIsa imainaTo krtao.

4.    yaanaMtr punha Re-Warn up haoNyaacaI iËyaa krtao¸ to paNyaatIla trMgaaMcyaa sahayyaanao. Asao trMga AamhI daonhI tLhat jaaoDUna maaSaasaarKo paya hlavaUna paNyaapca SarIracyaa CatI¸ paya¸ paoT¸ paoTaKalaIla Baaga [,. izkaNaI trMgalahrI inamaa-Na krtao. naahItr hataMcao tLvao GaasaUna¸ jaagaIca caalaUna trMga inamaa-Na krtao.

yaa caar paya-yaaimaLUna %yaalaa qamaao- rogyaulaoTrI hayaD/aoqaoropI mhNatat. ho sagaLo taMi~k vaaTt Asalao trI ho [traMcyaa laxaat na AaNata ek manaaorMjak KoLap`maaNao kolyaamauLo kuNaacyaa ha qaorpIcaa p`kar mhNaUna laxaat na yaota %yaacao KalaIla fayado imaLalaoÀimaLtat.

1.     r@taiBasarNa caaMgalao va sauyaaogya haoto.

2.     SarIratIla paO$Ya ga`MqaI va s~IbaIja ga`MqaIcaI ]%padna p`iËyaa ]i_ipt haoto.

3.     nava]%saah va caOtnya: igarIBa`maNata va p`vaasaamauLo Aalaolaa qakvaa kmaI haotao. yaamauLo qakvaa tr dUr haotaoca pNa paNyaatUna baahor yaoNyaasa sahlasahp`vaasaI nakao mhNatat.

4.    r@taiBasarNaacyaa ]<aojaIt p`iËyaomauLo )dyaivakar va )dyaivakaracao JaTko yaoNyaacaI Sa@yata kmaI haoto. p`stut laoKk yaaMcao jvalaMt ]dahrNa Aaho karNa 110-170 yaa r@tdabaacyaa p`maaNaat %yaaMnaI p`vaasa kolaa Aaho AaiNa tao doKIla kodarnaaqa va AaidkOlaasa yaoqao.

5.     safod r@tpoSaIMcaI vaaZ haoto va %yaamauLo raogap`itkark Sa@tI vaaZto.

6.     maaisak paLItIla kYTp`d va icaDicaDpNaacao vaagaNao inayaMi~t haoto va rjaaoinavaR<aI tËarI kmaI haotat.

7.     savaa-Mgasnaana¸ paNyaat pUt-t: bauDUna kolaolao¸ yaamauLo maU~ipMDacaI      kaya-Sa@tI vaaZto. SarIratIla potassium va saaoDIyama laGavaItUna jaaNyaacao p`maaNa kmaI haoto. hoca laaBa GaratIla naLacyaa paNyaaKalaIla pUNaa-Mga snaanaanao imaLtat. varIla daonhI laaBa saMSaaoQana k$na [MglaMD yaoqaIla iba`sTa^la BaagaatIla Royal Intermary yaa saMsqaonao saMSaaoiQat kolao Aahot.

8.     naKacao saaOMdya- va kizNata vaaZto va kaMtI ]jaLto. KrMtr Asao AaZLUna Aalao Aaho kI jalaicaik%saomauLo AaQauinak AaOYaQaaMnaI imaLNaaro sava- fayado kmaI Kcaa-t¸ kahIhI ~asak side effects na haota imaLtat AaiNa mhNaUnaca Spa¸ hmaama¸ jaakuJaI [. Kica-k jalaicaik%saa tM~acaI Fashion ]ccaBa`U samaajaat AalaI Aaho.

pUvao-ithasa

jalaicaik%saa hI AaQauinak vaOkilpk icaik%saa pwtIcaa p`kar Aaho. hmaama¸ Spa¸ Water Sports¸ Water Kingdom¸ ja^kuJaI ho AaQauinak p`kar jalaicaik%saaQaarItca Aahot. yaa pwtIcaa vaapr ihMdUsqaana\¸ [ijaPt¸ caIna¸ ga`Isa [. doSaaMt pUvaa-par caalat Aalaolaa Aaho.

jalaicaik%saa hI Avaa-caIna icaik%saa pwtI vaaTt AsalaI trI tI tovaZIca p`acaIna icaik%saa pwtI Aaho. p`acaIna BaartIya¸ [ijaPt¸ caIna¸ ga`Isa saMskRtIt jalaicaik%saocaa saZL vaapr kolyaacao saMdBa- saapDtat. rajao­rajavaaDyaaMmaQyao maaozo hmaama­nahaNaIGar vaaprt Asat. AajahI idllaIcyaa­Aag`yaacyaa iklyaaMt tsao AvaSaoYa saapDtat.

AaQauinak kaLat [MglaMDcyaa ilacaiflD BaagaatIla Da^@Tr jaa^na Flaayar (John Floyer),  1649 to 1734¸ yaanao History of Hot & Cold Bathing ho pustk ilaihlao¸ jao jagaatIla Anaokanaok BaaYaaMmaQyao BaaYaaMtrIt Jaalao. %yaapOkI jama-na BaaYaakaracaa ivaSaoYa pirNaama Johann Hahn (1696-1773) yaacyaavar hao}na %yaanao AaQauinak jalaicaik%saocaa payaa rcalaa tao Siksia yaoqao¸ jaoqao Vincent Priessents (1799-1852) yaanao jalaicaik%saa vyavaharat AaNalaI.  

AaQauinak UK/America yaoqao va Aata Baartat sauwa AaQauinak SPA, Water Resorts, ja^kuJaI [.p`kar ]ccaBa`U samaajaacao status symbol Jaalao Aaho.

jalaicaik%saa pwtI

“ivaivaQa tapmaanaatIla ivaivaQa p`karcyaa jalaacaa ivaivaQa p`karo ]pyaaoga raogainavaarNa va Aaraogya raopNasaazI kolyaa jaaNaa­yaa vaOkilpk icaik%saa pwit Aahot.”

paNyaacao p`kar vaa cava badlat Asato. ]dahrNaaqa- AaV jyaaoitila-Mga ramaoSvar yaoqao 22 kuMDaMcao paNyaacao snaana kolao jaato. %yaa 22 kuMDaMtIla p`%yaok kuMDatIla paNyaacaI cava¸ tapmaana va gauNa vaogavaogaLo Aahot. %yaacaa Aaraogyaavar tr caaMgalaa pirNaama haotaoca pNa to papnaaSak va Qama- ]nnatIsaazI ]pyau@t maanalao jaato.

jalaicaik%saa pwtIt ivaivaQa tapmaanaatIla paNyaacaa vaapr kolaa jaatao. tapmaanaanausaar paNaI qaMD ³55°­65°´¸ saaQaarNa ³65°­75°´¸ tTsqa ³80°­90°´¸ kaomaT ³90°­100°´ va garma ³100°­110°´ ASaa p`karat ivaBaagalao jaato.

tsaoca jalaicaik%saot baahya va AMtga-t icaik%saa ho daona p`kar Aahot.

1´ baahyaaopcaar jalaicaik%saa

³A´ paNyaacaIÀjalap+Ivaapr: ³COMPRESS´

Baartat GaraoGarI yaa parMpairk pwtIcaa vaapr kolaa jaatao. yaalaa AaQauinak vaOkilpk icaik%saa pwtIt maanyata p`aPt JaalaI Aaho. yaa pwtIt kapDacyaa p+I vaa p+yaa zraivak Baagaavar vaap$na icaik%saa kolaI jaato. yaa p+yaa paNyaat iBajavaUna vaaprlyaa jaatat.

    yaa p+yaaMcaa saaQaarNapNao Daoko¸ kpaL¸ gaLa¸ CatI¸ paoT¸ paz yaavar vaapr haotoa. hllaI p+yaaMeovajaI rbarI paNyaacyaa ipSavyaa baajaarat ]plabQa Asatat¸ %yaa vaaprlyaa jaatat. prMtu ADcaNa va ja$rIcyaa vaoLI kapDacaa ikMvaa $maalaacaahI vaapr saulaBa zrtao.

    qaMD paNyaacyaa p+yaa yaa ]YNatopasaUna rxaNaasaazI vaaprlyaa jaatat. $maala qaMD paNyaat iBajavaUna¸ p`vaasa krtanaa¸ gaaDIt taoMDavar vaa Dao@yaavar qaMD paNyaacaI p+IÀ$maala zovalyaasa lagaocacaca qaMDavaa imaLUna jaaNavatao. AamhI naohmaI ]nhaLyaat jaovha ihmaalayaat jaayalaa inaGatao tovha Golden Temple Mail nao rtlaamanaMtr saMQyaakaLI maqaura yao[-pya-Mt vaaLvaMTI rajasqaanaatUna p`vaasa haot Asalyaanao farca garma haoto. %yaavaoLI AamhI qaMD paNyaacao fvaaro¸ p+yaa caoh­yaavar maartao va Aaolao Ta^vaola iKD@yaaMnaa laTkvatao. %yaamauLo farca frk p`%yaokalaa jaaNavataoca pNa ekmaokacyaa pMcyaavar paNaI maarNyaat majaa yaoto. ASaa Compress p+yaa ]YNata¸ saUja ³Liver¸ paoT¸ ijavha¸ maU~ipMD¸ fuFfusao¸ CatI¸ Daoko¸ kMbar yaavarIla saUja´ yaa vartr ]pyau@t Aahotca pNa tapavar va )dyaraogaavarhI ]pyau@t Aahot. tsaoca Dao@yaacyaa laalaIvar pNa ]pyau@t Aahot.

    garma paNyaacaa Compress pNa paz¸ paoT¸ Daoko¸ Gasaa¸ saaMQaa yaavar vaaprlao jaato va to Gasaa basaNao va [tr GaSaacao ivakar¸ saaMQaoduKI¸ Aavaaja basaNao¸ ga^sa va vaayauivakar¸ A^isaiDTI¸ Apcana¸ kavaIL¸ malaavaraoQa¸ Aamavaat¸ hgavaNa [.var ]pyau@t Aaho.

³ba´ kMbar jalaicaik%saa: ³HIP BATH´

HIP BATH ha jalaicaik%saocaa savaa-Mt ]pyau@t p`kar Aaho. yaat eka TbaatÀGarMgaLyaat jao taMbyaacao vaa PlaaisTkcaohI caalato. to paNyaanao garmaÀqaMD Ba$na %yaat kMbar maavaola ASaa rItInao patient laa basavalao jaato. saaQaarNa caar to saha ga^lana paNaI vaaprlao jaato.

hyaa pwtIt qaMD paNyaacaa ³cold HIP Bath´ Aqavaa garma paNyaacaa Saok idlaa jaatao. qaMD paNyaacaa Saok bawkaoYzta¸ Apcana¸ maaoTapa¸ tsaoca gaBaa-Saya¸ kMbarduKI¸ jaLjaLNao¸ ivaya-kmatrta¸ napuMsakta¸ hgavaNa¸ AamaaMSa yaavar ]pyau@t Aaho. prMtu nyauralajaIyaa¸ kMbar va paoTacaa yaavar ]pyaaoga k$ nayao.

garma paNyaacaa Saok ³HOT HIP Bath´ yaacaa ]pyaaoga laGavaIcao ivakar¸ is~yaaMcao ~asadayak ?tuivakar¸ kMbarduKI¸ saayaiTka yaaMvar haotao. saaQaarNapNao HOT HIP Bath naMtr cold HIP Bath Gyaavaa.

yaabaraobar samaiSataoYNa 90°­98°f paNyaacaa kmarolaa Saok dotat¸ tao ivaSaoYa k$na gaBaa-Saya¸ gaBa-nailaka yaaMcaI saUja ]trvaNyaasa madt krtao.

³k´ payaaMvar jalaicaik%saaÀpayaaMcao snaana : FOOT BATH

varIlap`maaNaoca payaaMvarpNa jalaicaik%saa krNyaat yaoto. qaMDÀgarma paNyaanao Barlaolyaa baadlaIt paya Saoklao jaatat. garma paNyaacaa ³115°­120°f´ paca to dha imainaTo Saok nasaa AvaGaDNao¸ gaBaa-Saya¸ AatDo¸ kMbar va paoT yaaMcyaa nasaa maaokLyaa krto. tsaoca saMQaIvaat¸ saaMQaoduKI yaavar ]pyau@t zrto. tr qaMD paNyaacaa ]pyaaoga ³45°­55°f´ Cerebral congestion, Uterine Hemorrhage¸ sp`ona yaavar haotao. prMtu gauPtraogaaMvarIla saUjaosaazI yaacaa ]pyaaoga k$ nayao.

³D´ pUNaa-Mga snaana: Full Immersion Bath

pUNaa-Mga snaana nadI¸ samaud`¸ tlaava Aqavaa naLaKalaI vaa baadlaIt paNaI Gao}na taMbyaacao laaoTyaanao Gaota yaoto¸ jyaalaa AapNa AaMGaaoL mhNatao. p`stut laoKacyaa sau$vaatIsa saaMigatlaolyaa nadIcyaa snaanaacyaa p`karacaa pUNaa-Mga¸ AQaa-Mga¸ paya snaana¸ HIP p`kar sava- p`karo ]pyaaoga haotao.

qaMD paNyaacao pUNaa-Mga snaana krNyaapUvaI- Dao@yaavar¸ gaLyaavar¸ CatIvar qaaoDo paNyaacao iSaMtaoDo Takavao mhNajao tyaarI haoto va ho snaana saaQaarNa 20 imainaTo trI Gyaavao. pNa lahana maulao va vayaskr laaokaMnaI ho snaana TaLavao. yaa snaanaanao tap ]trtao tsaoca AvayavaaMcaI AMtga-t saUja ³gastritis¸ enteritis¸ gaBaa-Saya [.´]trvaNyaasa madt haoto.  

   tsaoca garma paNyaanao pNa ha ]pcaar ]pyaaogaat AaNalaa jaatao. garma paNyaacaI kuMDo jamanaao~I¸ gaaOrIkuMD¸ baid`naaqa¸ vaja`oEvarI¸ vaisaYz kuMD¸ palaI maharaYT/ gaNaptI xao~ yaoqoa Aahot. yaacaa ]pyaaoga Gasaa va %yaacao ivakar¸ fuFfusaacao raoga¸ AvaGaDlaolyaa nasaa¸ saaMQaoduKI ³jaunaI´¸ sqaulata¸ maU~aSayaacao va ip%taSayaacao KDo yaavar haotao.

³[´ vaafocao snaana:  STEAM Bath

    yaasaazI ivaiSaYT KaolaI tyaar kolaI jaato. qaMD paNaI ip}na %yaat jaayacao. 10­20 imainaTo vaaf GyaayacaI. hI pwtI gaBaa-r is~yaa¸ )draogaI¸ r@tdaba ivakar¸ sqaulata¸ maayaga`ona yaavar ]pyau@t zrto. prMtu vaafonao Asvasqa vaaTlyaasa vaapr TaLavaa. gaudmarlyaasaarKo Jaalyaasa doKIla TaLavao.

  

2´ AMtga-t jalaicaik%saa

jalaicaik%saocaa SarIra AMtga-t ]pcaar pwtInaohI ]pyaaoga krta yaotao. paNaI ivaivaQa p`karo SarIrat Gaota yaoto.

bastI: Enema

yaat paNaI gauddv\aaravaaTo paoTat Gaotlao jaato. ha ek inasagaao-pcaaracaa A%yaMt ]pyau@t va pirNaamakark ]paya maanalaa jaatao. inasagaao-pcaaramaQyao f@t                paNaI ³95°­100°f´vaaprlao jaato va kaoza saaf kolaa jaatao.

paNaI gauddv\aaravaaTo Aat GaoNyaasaazI ek Tyauba va naLkaMDI imaLto¸ tI vaapravayaasa laagato. poSanTnaoÀvyaaQaIga`st vya@tInao Davyaa AMgaavar Jaaopavao. Davaa paya laaMba saaoDUna ]javaa paya paoTat maaoDUna Gyaavaa. maga Tyauba gauddv\aarat TakUna %yaacaI naLI ]Qva- idSaolaa vaLvaUna %yaatUna narsaaLyaanao paNaI Aat Takavao. qaaoDa vaoL Aarama k$na Aqavaa qaaoDyaa fo­yaa maa$na paNaI maLavaaTo gauddv\aarabaahor yaoto. caar to paca CaoTo taMbao paNaI saaQaarNapNao Aat jaato.

bawkaoYztovar ha ek sahja saaopa ]paya Aaho. qaMD paNyaacaI bastI saUjaovar ]pyau@t zrto. Tsaoca hgavaNa¸ Apcana¸ kaolaayaTIsa va tapavar ]pyau@t zrto.

Aayauvao-damaQyao Anaok AaOYaQaIMcaa p`yaaoga k$nahI ivaivaQa vyaaQaIMsaazI bastI iËyaa vaaprlaI jaato.

yaaoigak iËyaa

yaaogaicaik%saomaQyao jalaacaa vaapr yaaoigak Sauiwp`iËyaaMmaQyao kolaa jaatao. ASaa YaT\iËyaa Aahot¸ %yaapOkI daona iËyaa jalaaopcaaracyaa Aahot.

³A´ jalanaotI:

jalanaotIWaro naakpuDyaa va Gasaa yaaMvar paNyaacaa vaapr k$na raogaacaa ]pcaar kolaa jaatao.

jalanaotI p`iËyaa: baajaarat ]plabQa Asalaolao jalanaotI pa~ Gao}na saaQaarNa kaomaT paNaI imaz GaalaUna %yaat Aaotavao va ]Bao rahavao. taoMD ]GaDo zovaUna maana DavaIkDo klavaUna ]javyaa naakpuDItIla jalanaotI pa~anao naLkaMDItUna paNaI saaoDavao. taoMD ]GaDo zovaUna taoMDanao Svaasa caalaU zovaavaa. %yaamauLo ]javyaa naakpuDItUna paNaI jaa}na Davyaa naakpuDItUna baahor jaato. pa~atIla paNaI saMplyaavar naak iSaMk$na Gyaavao. tSaIca p`iËyaa Davyaa naakpuDyaatUna maana ]javaIkDo klavaUna¸ ]javaI naakpuDInao saaoDavao. naMtr naak iSaMkravao. kpalaBaatI Aqavaa maajaa-rasana kravao. hI p`iËyaa sakaLI AnauSaapaoTI kravaI. hI p`iËyaa naak Gasaa yaaMcao ivakar¸ jaunaaT sadI- Kaoklaa¸ saayanasa¸ Gasaa basaNao¸ DaokoduKI¸ maayaga`ona [. ivakaraMvar ]pyau@t Aaho. DaoLyaacao ivakar va dRYRUTI daoYa hI jaatao.

³ba´ vamana Aqavaa kuMjala iËyaa:

yaa p`iËyaoWaro 4 to 8 glaasaosa KarT paNaI AnauSaapaoTI ip}na paoT saaf kolao jaato. paNaI Pyaayalyaavar ]Bao rahUna qaaoDo puZo vaakUna daona baaoTo taoMDat GaSaapya-Mt GaalaUna ]laTI kaZavaI. %yaamauLo paoTat Gaotlaoolao sava- paNaI baahor kaZavao. %yaabaraobar [tr nakao Asalaolao toxins sauwa baahor pDtat. sava- paNaI baahor yao[-pya-Mt hI p`iËyaa par paDavaI.

vamana AazvaDyaatUna ekda kravaI. yaacaa ]pyaaoga malaavaraoQa¸ vaayauivakar¸ A^isaiDTI ³yaa saazI saaQao paNaI imaz na Gaalata Gyaavao´¸ DaokoduKI yaasaazI haotao. )divakar va r@tdaba baaiQat vya@tIMnaI vamana iËyaa k$ nayao.   

³k´ jalaaopcaaracao [tr saaopo ]pyaaoga: isaw jala p`aSana:

³1´ ]Ya:pana: nausato paNaI ipNyaanao Anaok vyaaQaIMcao inavaarNa haoto. raoja kmaIt kmaI 100 to 240 ima.ila. paNaI sakaLI AnauSaapaoTI Gaotlyaanao Anaok vyaaQaI inavaarNa haoto.

   taMbyaacyaa BaaMDyaat ]kLUna gaar kolaolao paNaI 24 tasa zovaUna to sakaLI Pyaayalyaasa paoTacao ivakar¸ r@tivakar¸ r@tdaba¸ maQaumaoh [. vyaaQaIMvar inayaM~Na zovata yaoto.

    paNaI ]kLtanaa %yaat saaonao Taklyaasa jaast caaMgalao va to paNaI cauMbakanao Baarlao tr ]%kRYT pirNaama doto. vaIya-saMbaMQaI raoga¸ kuYz¸ DaokoduKI¸ nao~ivakar¸ vaatip<a ivakar yaapasaUna mau@tI hao}na ta$Nya va Sa@tI p`aPt haoto.

³2´ inaSa:pana:

    ra~I isaw kolaolao jalapana¸ inaSaapana yaanaohI ]<ama pirNaama saaQalao jaatat. sakaLI AnauSaapaoTI ]Ya:pana tr ra~I inaSaapana. pNa ra~I ]YNaaodk pana krNao ihtavah Asato.

    ra~I ]kLlaolao kaomaT paNaI Pyaayalyaanao maaoTapa¸ sadI-­Kaoklaa¸ kf¸ saaMQaoduKI¸ dmaa¸ tap yaa vyaaQaIMmaQyao caaMgalaa pirNaama idsaUna inavaarNa haoto. maU~aEayaacaI SauwI haoto va jazraigna p`idPt haotao. Asao SaarMgaQar saMihta ³maQyama KMD 20¸181´saaMgato.

    paNaI Aacaovar ]kLlaolao Gaotlyaasa AiQak pirNaama haotao. %yaat jar to AaTvaUna Gaotlyaasa isaw haoto. 1À4 AaTvaUna 3À4 paNaI Pyaayalyaasa vaatnaaSa¸ 1À2 paNaI AaTvaUna Pyaayalyaasa ip<anaaSa¸ 3À4 paNaI AaTvaUna¸ raihlaolao 1À4 paNaI Pyaayalyaasa kfnaaSak haoto.

    Asao paNaI JaaopNyaaAaQaI Aqavaa va ra~Icyaa AMitma p`hrI ³phaToÄra~Icao paNaI phaTo´ Pyaayalyaasa AaByaMtr SauwI haooto. DaoLyaacaI tRPtI va SauËQaatU vaRwIsaazI idvasaacyaa AMitma kaLat ³saUyaa-stanaMtr´ dUQa Pyaavao. yaanao idvasaBaratIla AaMbaT­itKT pdaqa- saovanaanao Jaalaolaa dah kmaI haotao.

    duparcyaa jaovaNaanaMtr tak Pyaavao.³dhyaat paNaI imasaLUna tak krtat mhNaUna jalaicaik%saa´ %yaanao Annapcana haoto va mana tRPt haoto.

    Aaplyaa pUva-jaaMnaI %yaamauLoca saaMgaUna zovalao Aaho kI ho sava- kolyaasa vaOV¸ hkIma¸ Da^@Tr yaaMnaa sau+I dota yaoto.

inaSaant ipbaot\¸ idnaanto pya ipbaot\ È

Baaojanaanto ipbaot\ tËM¸ vaOV%yaM ikM p`yaaojanama\ È È

ASaa irtInao jalaicaik%saa sahja¸ saulaBa¸ GarolaU¸ svast¸ kahIhI side effects nasalaolaI vaOkilpk icaik%saa Aaho. karNa paNaI sava-~ maubalak¸ kSaathI ivarGaLNaaro rsaayana Aaho. [MiglaSamaQaIla ek mhNa yaoqao yaaogya zrto.

“In confrontation between river (water) & rock river always succeed not because of strength but because of flexibility and determination”

paNaI Aaplyaa AvaKLpNaamauLo va kSaathI imasaLNyaacyaa gauNaaMmauLo maaozo raoga$pIo pva-t faoDUna par Aaplao jaIvana saulaBa krto.

--
dr.sanjay honkalse.

--
dr.sanjay honkalse.